شما اینجا هستید
اخبار عمومی » توسعه ریلی،نوید بخش هوای پاک

در جهان امروز، حمل و نقل از جمله بخش‌های زیربنایی اقتصاد است که فرآیند توسعه اقتصادی را تحت تاثیر قرار داده و اساس مبادلات بازرگانی و کلید توسعه اقتصادی و اجتماعی است.برخی متخصصان حمل و نقل بر این باورند که بین کارآیی در بخش حمل و نقل و کارآیی عمومی اقتصاد و رشد اقتصادی، رابطه‌ای مستقیم وجود دارد و حمل و نقل را واسطه میان فعالیت‌های کشاورزی، صنعتی، بازرگانی و خدماتی در سطح ملی و بین‌المللی می‌دانند.به همین دلیل این موضوع همواره در برنامه‌های توسعه‌ای مورد توجه جدی قرار گرفته است.

برخورداری راه‌آهن از ظرفیت‌های مناسب برای ترانزیت کالا و ایجاد مزیت صادراتی برای بسیاری از تولیدات داخلی در صورت گسترش کیفی و کمی حمل و نقل ریلی و مزیت در حمل انبوه و حجیم بار در مسیرهای طولانی، مصرف سوخت کمتر قطار در مقایسه با سایر وسایل حمل و نقل، آلودگی کمتر محیط زیست، ایمنی بالاتر نسبت به سایر روش‌های حمل و نقلی و اتصال تعدادی از مراکز باری مهم (بنادر مهم، معادن و…) به شبکه ریلی از جمله مزیت‌های این حوزه است که اعمال سیاست‌های توسعه‌ا‌ی را در این بخش توجیه‌پذیر می‌کند.
توسعه حمل و نقل ریلی از محورهای اساسی در برنامه ششم توسعه کشور به شمار می‌رود و این مهم نیز از سوی مقام معظم رهبری مورد تاکید قرار گرفته است.در سرفصل امور اقتصادی سیاست‌های کلی برنامه ششم توسعه در ردیف‌های ۲۵ و ۲۶ به طور مشخص به اولویت حوزه حمل و نقل ریلی اشاره شده است.صنعت حمل و نقل ریلی از شاخص‌های عمده توسعه یافتگی است، به طوری که میزان خطوط موجود نسبت به جمعیت کشور از عواملی است که در طبقه‌بندی کشورها مورد توجه قرار می‌‌گیرد.طبیعتا برخورداری یک استان از خطوط ریلی یک مزیت اقتصادی بالایی محسوب می‌شود که به رشد و توسعه استان نه تنها در ابعاد اقتصادی بلکه در سایر ابعاد نیز کمک خواهد کرد.
بیش از ۹۵ درصد جابه‌جایی بار و مسافر در داخل کشور از طریق خطوط زمینی (ریلی و جاده‌ای) صورت می‌گیرد و بیشترین مصرف فرآورده‌های نفتی در کشور در بخش حمل و نقل، گازوئیل و بنزین است. این در حالی‌ است که حمل و نقل ریلی با توجه به سهم ۱۲٫۵ درصدی در جابه‌جایی بار و سهم ۱۰ درصدی در حمل مسافر، تنها دو درصد مصرف گازوئیل کشور را به خود اختصاص می‌دهد.
آمار بانک جهانی نیز نشان می‌دهد که میزان مصرف سوخت در راه آهن برای حمل یک هزار تن بار ۶٫۷ لیتر و در حمل و نقل جاده‌ای ۳۳ لیتر است.بررسی این آمار نشانگر آن است که در بخش حمل و نقل ریلی برای جابه جایی هر یک هزار تن کیلومتر بار،۲۶ لیتر سوخت صرفه جویی می‌شود.بنابراین مقایسه مصرف سوخت در بخش ریلی با شقوق دیگر حمل و نقل نشان می‌دهد که حمل و نقل ریلی در شرایط برابر ۱۰ درصد کمتر از اتوبوس، ۳۰ درصد کمتر از مینی بوس، ۷۵ درصد کمتر از سواری و ۸۵ درصد کمتر از هواپیما سوخت مصرف می‌کند.با مقایسه تولید گازهای آلاینده در دو بخش حمل و نقل ریلی و جاده ای به ازای هر واحد حمل و همچنین با در نظر گرفتن مصرف سوخت گازوئیل به این واقعیت می رسیم که آثار آلوده کنندگی و تخریب محیط زیست توسط حمل و نقل ریلی بسیار کمتر از حمل و نقل جاده ای است. به طوری که اعداد و ارقام موجود نشان می دهند که هزینه های آلوده کنندگی حمل و نقل جاده ای (بارنامه) به طور متوسط ۷/۴ برابر حمل و نقل ریلی است و میزان کل هزینه های حمل و نقل جاده ای (اعم از هزینه های آلاینده های زیست محیطی، هزینه های مستقیم و غیرمستقیم تصادفات برای هر واحد حمل ، مجموع هزینه های اجتماعی و… ) ۳۷ برابر حمل و نقل ریلی است. بنابراین می توان نتیجه گرفت که حمل و نقل ریلی نسبت به سایر شقوق حمل و نقل خصوصا حمل و نقل جاده ای بسیار کارآمدتر بوده و سازگاری بیشتری با محیط زیست دارد. با کاهش مصرف سوخت از طریق بهره گیری بیشتر از حمل و نقل ریلی در بخش حمل بار و مسافر می توان تا حد بسیاری زیادی از انتشار گازهای آلاینده که باعث آلوده شدن هوا و محیط زیست می شوند جلوگیری کرد. نتایج حاصله حاکی از اهمیت بهره گیری از حمل و نقل سازگارتر با محیط زیست و حرکت در جهش کاهش عواملی همچون هزینه های خارجی بخش حمل و نقل شامل هزینه های آلودگی محیط زیست، آلودگی صوتی و همچنین هزینه خسارات به منابع طبیعی است.مزایای بخش حمل ونقل ریلی در بسیاری زمینه ها نظیر محیط زیست، مصرف سوخت و ایمنی در بلند مدت قابل مشاهده است که به علت نامحسوس بودن آن، سبب کم توجهی به این بخش شده است. بر اساس برنامه های توسعه ای باید تغییر جدی در الگوی حمل و نقل در کشور داشته باشیم.در همین راستا سهم پایین حمل و نقل‎ ‎ریلی از ترابری کشور و همچنین تقاضا برای این سیستم حمل و نقل که از‎ ‎شاخص‌های اولیه توسعه‌یافتگی به‌شمار می‌رود و شریان حیاتی هر کشور است باعث شده تا‎ ‎مسئولان مرتبط با این صنعت بیش از پیش بر لزوم گسترش و توسعه این صنعت تاکید کنند.اگر چه ساخت راه آهن در کشور به لحاظ اقتصادی بار مالی زیادی دارد اما باید به این موضوع توجه داشت که از بابت مرگ و میر افراد و سایر خسارت های ناشی از تصادفات و سوانح جاده ای هر ساله هزینه های گزافی بر کشور تحمیل می شود که می توان این هزینه ها را صرف ساخت راه آهن کرد.به مرور زمان با کاهش مرگ و میر جاده ای بار مالی آن خود به خود جبران می شود.لذا در ساخت راه آهن نباید نگاه هزینه ای داشت بلکه باید به عنوان یک سرمایه گذاری بلند مدت و مطمئن به آن نگریست.هر چند در گذشته به لحاظ سرعت کم قطارها، بهره گیری از ظرفیت راه آهن، بیشتر به منظور جابجایی کالا و مواد بوده است، اما در سال های اخیر به دلیل گرانی حمل ونقل هوایی، نارسایی شبکه حمل و نقل جاده ای و افزایش سرعت و بهبود امکانات رفاهی قطارها، حمل و نقل ریلی از استقبال بیشتری برخوردار شده است.با افزایش فرهنگ استفاده بیشتر از وسایل حمل و نقل سازگار با محیط زیست به جای استفاده از خودروهای شخصی که مهم ترین نقش را در تخریب محیط زیست و انتشار آلاینده ها دارند، می توان خسارات ناشی از این عوامل را کم کرده و تا حدودی حمل و نقل سازگار با محیط زیست را در کشور محقق کرد.

محمد رضا قربانی/ کارشناس حمل و نقل ریلی

اخبار راه آهن ایران | ریل نیوز


Fatal error: Unsupported operand types in /home/railnews/public_html/wp-content/plugins/feedwordpress/feedwordpress.php on line 2600